Matura z historii maj 2024 - arkusz CKE z odpowiedziami
Arkusz sesji głównej z 21 maja 2024 r.: 26 zadań, 60 punktów i 180 minut. Test prowadzi od zjednoczenia Egiptu przez sejm walny i wojny napoleońskie po stan wojenny, a wypracowanie za 15 punktów pisało się na jeden z trzech tematów: o państwie Karola Wielkiego, wojnach z Turcją w XVII w. albo roli Piłsudskiego w odzyskaniu niepodległości. Poniżej tematy i klucz CKE do wszystkich pozycji.
- Data egzaminu
- 21 maja 2024
- Poziom
- poziom rozszerzony
- Liczba zadań
- 26
- Punkty
- 60
- Czas pracy
- 180 min
Tematy wypracowania
Do wyboru jeden z trzech tematów. Wypowiedź powinna liczyć minimum 300 wyrazów.
- Temat 1Najbardziej udaną próbą odnowienia tradycji imperium rzymskiego w średniowieczu było państwo Karola Wielkiego.Zajmij stanowisko wobec powyższej tezy i je uzasadnij, uwzględniając w swojej argumentacji aspekty: polityczny, społeczno-gospodarczy i kulturowy.
- Temat 2To właśnie wojny z Turcją, spośród wszystkich XVII-wiecznych konfliktów zbrojnych Rzeczypospolitej, w największym stopniu przyczyniły się do upadku jej znaczenia w tym stuleciu.Zajmij stanowisko wobec powyższej tezy i je uzasadnij, uwzględniając w swojej argumentacji aspekty: militarny, polityczny i społeczno-gospodarczy.
- Temat 3Niepodległość Polska zawdzięczała przede wszystkim przywództwu Józefa Piłsudskiego.Zajmij stanowisko wobec powyższej tezy i je uzasadnij, uwzględniając w swojej argumentacji aspekty: dyplomatyczny, militarny i polityczno-ustrojowy.
Odpowiedzi do arkusza (klucz CKE)
W zadaniach otwartych podajemy sens odpowiedzi z przykładowych rozwiązań CKE, a nie jedyne poprawne brzmienie. Przy rozstrzygnięciu („tak”, „nie”, „A”) punkt jest dopiero za uzasadnienie, więc podajemy też główny argument z klucza. Kryteria są w zasadach oceniania (link w źródłach na dole strony).
| Zadanie | Odpowiedź i temat | Pkt |
|---|---|---|
| 1 | B: źródło 1. wiąże zjednoczenie Egiptu z przyjęciem przez faraona korony Górnego i Dolnego Egiptu, a relief B pokazuje symboliczną scenę koronacjiStarożytny Egipt: relief a zjednoczenie państwa | 1 |
| 2 | nie: mowę wygłoszono po podbojach Aleksandra Macedońskiego, a mapa pokazuje jego dawną monarchię podzieloną po jego śmierci (np. państwo Seleucydów)Mowa władcy a mapa państw po Aleksandrze Macedońskim | 1 |
| 3.1 | Oktawian AugustRzym: polityk opisany w tekście | 1 |
| 3.2 | konsul i trybun ludowyUrzędy republikańskie z ostatniego zdania tekstu | 1 |
| 4 | np. kolumny, portyk i tympanon to rozwiązania greckie, a kopuła i konstrukcja oparta na łuku - rzymskieKościół św. Aleksandra w Warszawie: inspiracje grecka i rzymska | 1 |
| 5.1 | nie: papież (Urban II) wzywał do pomocy chrześcijanom na Wschodzie podbitym przez Turków, a mapa pokazuje kierunki wypraw wikingów (Normanów)Wezwanie papieża a wyprawy z mapy | 1 |
| 5.2 | Bizancjum (Cesarstwo Bizantyjskie)Szlak „od Waregów do Greków”: państwo na jego końcu | 1 |
| 6 | społeczeństwo stanowe z trzech stanów: duchownego, rycerskiego i chłopskiego; za 2 pkt trzeba też dostrzec jego hierarchiczność albo religijny porządekDrzeworyt: struktura społeczeństwa średniowiecznego | 2 |
| 7 | A: opisuje wyprawę Henryka V do Polski (1109), a fragment B - spór Bolesława Śmiałego z biskupem Stanisławem (1079)Kronika Galla Anonima: które wydarzenia są późniejsze | 1 |
| 8.1 | konstytucja nihil novi (przywilej radomski, 1505)Dokument o sejmie: nazwa w historiografii | 1 |
| 8.2 | tak: ilustracja pokazuje te same trzy stany sejmujące co tekst - króla na tronie, siedzących senatorów i stojących posłówIlustracja obrad a struktura sejmu | 1 |
| 9 | nie: drzeworyt i napis przedstawiają papieża jako jeden z filarów państwa polskiego, a arianie (bracia polscy) odrzucali autorytet papieżaStanisław Orzechowski a bracia polscy | 1 |
| 10 | A: sejm egzekucyjny 1562–1563Podział dochodów z królewszczyzn: który sejm | 1 |
| 11.1 | A – Karol IX, B – Henryk IVWładcy Francji w czasie opisanych wydarzeń | 1 |
| 11.2 | Henryk IV przeszedł z kalwinizmu na katolicyzm, co pozwoliło mu objąć tron Francji„Paryż wart mszy”: sens słów | 1 |
| 12.1 | Jan II Kazimierz WazaWładca z tekstu i z nagrobka w Paryżu | 1 |
| 12.2 | abdykacja (zrzeczenie się tronu)Pojęcie na „lepsze wyjście” władcy | 1 |
| 12.3 | barok, np. dynamizm przedstawieniaNagrobek: barok czy klasycyzm | 1 |
| 13 | ścięcie Karola I Stuarta (rewolucja angielska): na ściętym pniu drzewa jest data ścięcia króla, 30 stycznia 1649Rycina z datą 30 stycznia 1649 | 1 |
| 14.1 | nie: rozkaz mówi o przejściu Niemna i wojnie na terytorium Rosji (1812), a mapa pokazuje wojnę z 1809 r. (Raszyn, walki w zaborze austriackim)Rozkaz o przejściu Niemna a mapa działań wojennych | 1 |
| 14.2 | C: Józef PoniatowskiDowódca wojsk polskich w wojnie z mapy | 1 |
| 15.1 | powstanie listopadowePowstanie, którego dotyczą pamiętnik i pieśń | 1 |
| 15.2 | A: źródło 1. i wersja A pieśni krytycznie oceniają działania ChłopickiegoDwie wersje pieśni o generale Chłopickim | 1 |
| 16.1 | tak: orędzie zapowiada sprzeciw USA wobec ingerencji Europy w sprawy Ameryki, a karykatura z Wujem Samem głosi „Ameryka dla Amerykanów”Karykatura a orędzie prezydenta USA | 1 |
| 16.2 | B: James Monroe (doktryna Monroe'a, 1823)Prezydent, który wygłosił orędzie | 1 |
| 17.1 | klęska Francji pod Sedanem w 1870 r. w wojnie francusko-pruskiej pozwoliła dokończyć zjednoczenie Niemiec, którego zwieńczeniem była ceremonia z 18 stycznia 1871 r. z nowym cesarzemKapitulacja pod Sedanem a ceremonia z 18 stycznia | 1 |
| 17.2 | HohenzollernowieDynastia nowego cesarza Niemiec | 1 |
| 18 | ententa: bestia z plakatu ma pikielhaubę i czapkę austriacką, więc przedstawia państwa centralnePlakat z I wojny światowej: która strona go wydała | 1 |
| 19.1 | F, P, PZnaczki z plebiscytów po I wojnie światowej | 2 |
| 19.2 | Lucjan Żeligowski (Litwa Środkowa)Generał związany z państwem, w którym obiegał znaczek B | 1 |
| 20.1 | źródło 2.: NEP częściowo przywrócił mechanizmy rynkowe, a pamiętnik opisuje prywatne targowiska i warsztatyPrzejawy Nowej Ekonomicznej Polityki | 1 |
| 20.2 | F, P, FZSRR: Wielki Głód, kolektywizacja i NEP | 2 |
| 21 | np. kadr pokazuje tłum zwolenników Hitlera w równych szeregach, co miało symbolizować potęgę i jedność narodu niemieckiego„Triumf woli” Leni Riefenstahl jako propaganda | 1 |
| 22.1 | 1 sierpnia 1944 r.Godzina „W”: data | 1 |
| 22.2 | A: obaj autorzy widzą w powstaniu źródło zimnowojennego podziału między ZSRR a Zachodem; B: pamięć o tragedii powstania sprawiła, że w czasach komunizmu Polacy nie zdecydowali się na powstanie zbrojneSkutki powstania warszawskiego w dwóch opiniach | 2 |
| 23.1 | np. propaganda (dyskredytowanie przeciwników politycznych) i fałszowanie wyników głosowaniaMetody przejmowania władzy przez komunistów | 1 |
| 23.2 | nie: najwięcej głosów na „tak” dostało pytanie o nową granicę zachodnią (ok. 67%), a plakat dotyczy zniesienia Senatu (ok. 27%)Referendum 1946: rzeczywiste wyniki a plakat | 1 |
| 24 | nie: mapa pokazuje wojska Układu Warszawskiego po inwazji na Czechosłowację (1968), a tekst - stłumienie powstania węgierskiego (1956)Dwa kryzysy zimnej wojny: Węgry i Czechosłowacja | 1 |
| 25 | krytyka polityki Jaruzelskiego: zamiata pod dywan napis „Solidarność”, co nawiązuje do stanu wojennego z 1981 r., po którym zdelegalizowano NSZZ „Solidarność”Rysunek z Jaruzelskim i „Solidarnością” | 3 |
| 26 | bez klucza: do 12 pkt za narrację historyczną (za błędy merytoryczne od 1 do 3 pkt mniej) i do 3 pkt za spójność wypowiedzi, która powinna liczyć co najmniej 300 wyrazówWypracowanie na jeden z trzech tematów (wypisane wyżej) | 15 |
| Razem | 60 | |
Najczęstsze pytania o ten arkusz
Kiedy odbyła się matura z historii na poziomie rozszerzonym w maju 2024?
Egzamin odbył się 21 maja 2024 r. Trwał 180 minut. Za wszystkie zadania można było zdobyć 60 punktów.
Ile zadań miała matura z historii na poziomie rozszerzonym w maju 2024?
Arkusz miał 26 zadań za 60 punktów. Razem z podpunktami klucz CKE liczy 40 pozycji i wszystkie są w tabeli odpowiedzi na tej stronie.
Jakie były tematy wypracowania na maturze z historii na poziomie rozszerzonym w maju 2024?
Do wyboru były trzy tematy. 1. Najbardziej udaną próbą odnowienia tradycji imperium rzymskiego w średniowieczu było państwo Karola Wielkiego. 2. To właśnie wojny z Turcją, spośród wszystkich XVII-wiecznych konfliktów zbrojnych Rzeczypospolitej, w największym stopniu przyczyniły się do upadku jej znaczenia w tym stuleciu. 3. Niepodległość Polska zawdzięczała przede wszystkim przywództwu Józefa Piłsudskiego.
Gdzie znaleźć arkusz i odpowiedzi do matury z historii na poziomie rozszerzonym w maju 2024?
Odpowiedzi do wszystkich 40 pozycji klucza są w tabeli na tej stronie: w zadaniach zamkniętych dosłownie z zasad oceniania CKE, w otwartych sens przykładowego rozwiązania CKE. Oficjalny arkusz i zasady oceniania publikuje Centralna Komisja Egzaminacyjna na cke.gov.pl. Bezpośrednie linki do tych plików PDF są w sekcji „Źródła” na dole strony.