Matura z wiedzy o społeczeństwie maj 2026 - arkusz CKE z odpowiedziami
Arkusz z 12 maja 2026 r. dla licealistów, którzy zaczęli naukę w 2022 r. (na okładce „Wiedza o społeczeństwie (22)”): 18 zadań, 50 punktów i 180 minut. Test prowadzi od mniejszości narodowych i Karty Polaka przez kontrasygnatę w konstytucji marcowej, referendum lokalne i subwencje dla partii po współczynnik Giniego i instytucje UE, a zadanie 18 to wystąpienie w Sejmie o budżecie obywatelskim. Technika i wcześniejsze roczniki pisały tego dnia osobny arkusz. Poniżej klucz CKE do wszystkich 38 pozycji.
- Data egzaminu
- 12 maja 2026
- Poziom
- poziom rozszerzony
- Liczba zadań
- 18
- Punkty
- 50
- Czas pracy
- 180 min
Zadanie rozszerzonej odpowiedzi
Jedno polecenie dla wszystkich, bez wyboru tematu. Do 7 punktów za trzy aspekty tematu oraz formę, strukturę i logikę wywodu; arkusz nie podaje minimalnej długości.
- Zadanie 18 (0–7 pkt)Jako jedna z osób wchodzących w skład komitetu obywatelskiej inicjatywy ustawodawczej napisz tekst wystąpienia dotyczącego budżetu obywatelskiego (partycypacyjnego), które można byłoby wygłosić w czasie posiedzenia Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej.Trzeba uwzględnić korzyści budżetu obywatelskiego dla lokalnej społeczności i społeczeństwa obywatelskiego, przeszkody w jego realizacji wynikające z prawa i z przygotowania projektów oraz własne, uzasadnione propozycje zmian w ustawie o samorządzie gminnym, korzystając z materiałów źródłowych.
Odpowiedzi do arkusza (klucz CKE)
W zadaniach otwartych podajemy sens odpowiedzi z przykładowych rozwiązań CKE, a nie jedyne poprawne brzmienie. Przy rozstrzygnięciu („tak”, „nie”) punkt jest dopiero za uzasadnienie, więc podajemy też główny argument z klucza. Kryteria są w zasadach oceniania (link w źródłach na dole strony).
| Zadanie | Odpowiedź i temat | Pkt |
|---|---|---|
| 1.1 | województwo podlaskie (A), mniejszość białoruskaMapa: województwo i mniejszość narodowa | 1 |
| 1.2 | D: członkowie mniejszości narodowej utożsamiają się z narodem zorganizowanym we własnym państwieMniejszość narodowa a etniczna w ustawie z 2005 r. | 1 |
| 1.3 | TatarzyMniejszość etniczna z tekstu | 1 |
| 2 | nie: to fragment ustawy o stowarzyszeniach, bo opisana organizacja jest zrzeszeniem i ma członkówFundacja czy stowarzyszenie | 1 |
| 3 | F, FMigracje do i z Polski w 2023 r. (wykresy) | 1 |
| 4.1 | Karta PolakaDokument przyznawany na podstawie ustawy | 1 |
| 4.2 | P, F: Kartę Polaka może dostać osoba bez obywatelstwa, a jej przyznanie nie oznacza nabycia obywatelstwa polskiegoKarta Polaka a obywatelstwo | 1 |
| 5.1 | liberalizmIdeologia z fragmentu artykułu naukowego | 1 |
| 5.2 | np. we fragmencie 1. państwo umożliwia jednostkom realizację ich celów, a we fragmencie 2. realizuje dobro wspólne nadrzędne wobec interesów jednostki; w 1. jest jednostce przydatne, w 2. niezbędneJednostka a państwo w dwóch fragmentach: dwie różnice | 2 |
| 5.3 | dobro wspólne pozwala rozwijać się całemu społeczeństwu, więc jest korzystne dla każdego jego członkaArgument do tezy o dobru wspólnym | 1 |
| 6 | A2: luka prawna, czyli naruszenie zasady zupełności systemu prawaWada systemu prawa z fragmentu sprawozdania | 1 |
| 7.1 | we fragmencie konstytucji wybory do Senatu są proporcjonalne, a okręgiem jest województwo; dziś są większościowe w 100 okręgach, znacznie mniejszych od województwWybory do Senatu dawniej i dziś | 2 |
| 7.2 | nie: Konstytucja PRL z 1952 r. nie przewidywała SenatuCzy fragment pochodzi z Konstytucji PRL | 1 |
| 8.1 | D: Krajowa Rada Radiofonii i TelewizjiOrgan z fragmentu Konstytucji RP | 1 |
| 8.2 | Rzecznik Praw Obywatelskich, powoływany przez Sejm na 5 latInny organ stojący na straży wolności słowa | 2 |
| 9.1 | F, PReferendum lokalne z tekstu prasowego | 1 |
| 9.2 | np. inicjatywa: lokalne – organ stanowiący samorządu albo 10% uprawnionych mieszkańców (5% w województwie), ogólnokrajowe – Sejm albo Prezydent RP za zgodą Senatu; ważność: lokalne – frekwencja co najmniej 30%, ogólnokrajowe – wynik wiążący przy frekwencji ponad 50%Referendum lokalne a ogólnokrajowe: dwie różnice | 2 |
| 10.1 | A – sejmik województwa, B – wójtSchemat wyboru organów samorządu | 1 |
| 10.2 | starostaPrzewodniczący zarządu powiatu | 1 |
| 10.3 | P, POrgany wykonawcze województwa i powiatu | 1 |
| 11.1 | kontrasygnataInstytucja z tekstu o odpowiedzialności organów państwa | 1 |
| 11.2 | w konstytucji marcowej każdy akt prezydenta wymagał podpisu premiera i właściwego ministra; dziś wystarcza podpis premiera, a prerogatywy prezydenta nie wymagają kontrasygnatyKontrasygnata w konstytucji marcowej i dziś | 2 |
| 12.1 | F, PSubwencje dla partii: progi i degresja | 1 |
| 12.2 | nie: subwencję dostaje partia z co najmniej 3% głosów (koalicja z 6%), czyli mniej niż próg potrzebny do mandatów (5% i 8%)Czy subwencja wymaga mandatów w Sejmie | 1 |
| 12.3 | dzięki degresji kwoty dla partii różnią się mniej niż ich poparcie, więc słabsze partie mogą konkurować z silniejszymiDegresja subwencji a pluralizm polityczny | 1 |
| 13.1 | sejmowa komisja śledczaRodzaj komisji z ustawy | 1 |
| 13.2 | tak: organy władzy publicznej, w tym NIK, przekazują komisji akta na jej żądanieNIK a komisja śledcza | 1 |
| 13.3 | kworumWarunek ważności głosowania | 1 |
| 14.1 | Polska Akcja HumanitarnaOrganizacja z fotografii (pomoc w Syrii) | 1 |
| 14.2 | P, FPolska Akcja Humanitarna: cele i status | 1 |
| 14.3 | np. dostęp do ofiar wymaga współpracy ze stronami winnymi kryzysu (władzami, rebeliantami, terrorystami), a neutralność utrudnia nagłaśnianie łamania praw człowiekaDylematy pracowników humanitarnych | 1 |
| 15.1 | w Polsce (współczynnik Giniego 27) rozwarstwienie dochodów jest mniejsze niż w Niemczech, Francji, Hiszpanii i we WłoszechWspółczynnik Giniego: Polska na tle innych państw | 1 |
| 15.2 | P, PWspółczynnik Giniego w UE w 2023 r. | 1 |
| 16.1 | RwandaPaństwo z tekstu o masowych mordach cywilów | 1 |
| 16.2 | Organizacja Narodów ZjednoczonychKto utworzył misję pokojową | 1 |
| 17.1 | A – Parlament Europejski, B – Rada Unii Europejskiej, C – Komisja EuropejskaInstytucje UE z opisów | 2 |
| 17.2 | nie: informacja prasowa dotyczy Rady Europejskiej (szefów państw i rządów), a opis B – Rady Unii EuropejskiejRada Europejska a Rada UE | 1 |
| 18 | bez klucza: do 7 pkt za trzy aspekty tematu (korzyści, przeszkody, propozycje zmian w ustawie) oraz formę, strukturę i logikę wywoduWystąpienie w Sejmie o budżecie obywatelskim (polecenie wyżej) | 7 |
| Razem | 50 | |
Najczęstsze pytania o ten arkusz
Kiedy odbyła się matura z wiedzy o społeczeństwie na poziomie rozszerzonym w maju 2026?
Egzamin odbył się 12 maja 2026 r. Trwał 180 minut. Za wszystkie zadania można było zdobyć 50 punktów.
Ile zadań miała matura z wiedzy o społeczeństwie na poziomie rozszerzonym w maju 2026?
Arkusz miał 18 zadań za 50 punktów. Razem z podpunktami klucz CKE liczy 38 pozycji i wszystkie są w tabeli odpowiedzi na tej stronie.
Co trzeba było napisać na maturze z wiedzy o społeczeństwie na poziomie rozszerzonym w maju 2026?
Jedno polecenie dla wszystkich zdających, bez wyboru tematu. Zadanie 18 (0–7 pkt): Jako jedna z osób wchodzących w skład komitetu obywatelskiej inicjatywy ustawodawczej napisz tekst wystąpienia dotyczącego budżetu obywatelskiego (partycypacyjnego), które można byłoby wygłosić w czasie posiedzenia Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej.
Gdzie znaleźć arkusz i odpowiedzi do matury z wiedzy o społeczeństwie na poziomie rozszerzonym w maju 2026?
Odpowiedzi do wszystkich 38 pozycji klucza są w tabeli na tej stronie: w zadaniach zamkniętych dosłownie z zasad oceniania CKE, w otwartych sens przykładowego rozwiązania CKE. Oficjalny arkusz i zasady oceniania publikuje Centralna Komisja Egzaminacyjna na cke.gov.pl. Bezpośrednie linki do tych plików PDF są w sekcji „Źródła” na dole strony.