Matura ustna z polskiego - jak wygląda i za co są punkty
8 min czytania · aktualizacja
Matura ustna z polskiego budzi więcej stresu niż pisemna, a jest od niej znacznie bardziej przewidywalna: połowa egzaminu pochodzi z jawnej puli pytań opublikowanej z góry przez CKE. Poniżej dokładny przebieg, punktacja według oficjalnych zasad oceniania i to, jak działa pula zadań jawnych na lata 2026–2028.
Przebieg: 30 minut, dwa zadania
Egzamin trwa 30 minut i dzieli się na dwie części:
- 15 minut przygotowania - po wylosowaniu zestawu siadasz z kartką i robisz notatki do obu zadań,
- 15 minut odpowiedzi - wypowiedzi monologowe do obu zadań (łącznie około 10 minut) oraz rozmowa z zespołem egzaminacyjnym.
Zestaw zawiera dwa zadania. Zadanie 1. pochodzi z jawnej puli i dotyczy lektury obowiązkowej - jego pełną treść znasz przed egzaminem. Zadanie 2. jest niejawne i zawiera tekst: literacki, ikonograficzny albo językowy, do którego dostajesz pytanie.
Punktacja: 30 punktów w czterech kryteriach
| Kryterium | Punkty |
|---|---|
| aspekt merytoryczny wypowiedzi monologowych (zadanie 1. i 2., po 8 pkt) | 16 |
| kompozycja wypowiedzi monologowych (oceniana łącznie) | 4 |
| aspekt merytoryczny wypowiedzi podczas rozmowy | 6 |
| zakres i poprawność środków językowych | 4 |
Wniosek strategiczny: merytoryka monologów to ponad połowa wyniku (16 z 30). Kompozycja i język ważą razem tyle, co sama rozmowa - dlatego w przygotowaniu opłaca się ćwiczyć treść odpowiedzi, nie „płynność". W zadaniu 1. wypowiedź musi objąć zagadnienie, lekturę i kontekst - tak skonstruowane jest każde pytanie jawne.
Pula zadań jawnych 2026–2028: 76 pytań
Komunikat dyrektora CKE z 30 sierpnia 2024 r. ustala listę 76 zadań jawnych obowiązującą na maturach 2026, 2027 i 2028 - ta sama pula służy trzem rocznikom. Każde zadanie ma identyczny format: „Omów zagadnienie na podstawie [lektury]. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst." Wszystkie zadania z podziałem na lektury zebraliśmy w pełnej liście pytań jawnych.
Zadania dotyczą 29 lektur, ale pula jest bardzo nierówna - warto ułożyć powtórki według liczby pytań:
| Lektura | Zadań w puli |
|---|---|
| „Dziady cz. III" | 9 |
| „Lalka", „Przedwiośnie" | po 6 |
| „Zbrodnia i kara", „Wesele" | po 5 |
| „Dżuma", „Rok 1984" | po 4 |
| Biblia, Mitologia, „Makbet", „Tango", „Zdążyć przed Panem Bogiem" | po 3 |
Aż 11 lektur ma tylko po jednym zadaniu (m.in. „Potop", „Chłopi", „Iliada"). W puli nie ma natomiast zadań m.in. o „Panu Tadeuszu", o poezji Kochanowskiego ani o wierszach poetów współczesnych - co nie znaczy, że te teksty znikają z matury: sam komunikat zastrzega, że znajomość problematyki lektur obowiązkowych jest sprawdzana również w części pisemnej.
Jak się do tego uczyć? Nie przez wykuwanie 76 gotowych wypowiedzi. Po pierwsze, pytania grupują się w powtarzalne motywy (cierpienie, bunt, władza, miłość), więc jeden dobrze przemyślany materiał obsługuje kilka zadań. Po drugie, recytowana formułka rozsypuje się przy pierwszym pytaniu zespołu w rozmowie - a rozmowa to osobne 6 punktów. Przygotuj konspekt: teza, 2–3 konteksty z lektury, przykłady.
Najczęstsze pytania (FAQ)
Ile punktów trzeba mieć, żeby zdać maturę ustną z polskiego?
Czy wszystkie pytania na ustnej są znane wcześniej?
Czy mogę korzystać z notatek podczas odpowiedzi?
Co się dzieje, jeśli nie zdam części ustnej?
Do części pisemnej zajrzyj do poradników o kryteriach oceniania wypracowania i notatce syntetyzującej, a terminy wszystkich egzaminów znajdziesz w harmonogramie matur. Jak ułożyć sam monolog i podzielić 15 minut przygotowania, pokazuje schemat wypowiedzi na maturze ustnej.
Źródła: komunikat dyrektora CKE z 30 sierpnia 2024 r. o zadaniach jawnych w latach 2026–2028 oraz materiał „Część ustna egzaminu maturalnego. Zasady oceniania" (CKE/OKE).