Notatka syntetyzująca na maturze — jak ją napisać na 4 punkty

Notatka syntetyzująca zamyka część „Język polski w użyciu" i jest najbardziej schematycznym zadaniem całego arkusza: 60–90 wyrazów, 4 punkty, zawsze ta sama konstrukcja. Mimo to co roku ucieka na niej mnóstwo punktów — przez szczegóły, cytaty i przekroczony limit. Poniżej kryteria z materiałów CKE i schemat, który mieści się w limicie.

Czego wymaga polecenie

Dostajesz dwa teksty nieliterackie dotyczące tego samego zagadnienia. Polecenie każe napisać notatkę syntetyzującą na temat wskazany w zadaniu, licząca od 60 do 90 wyrazów. Zadanie sprawdza dwie rzeczy naraz: czy rozumiesz stanowiska obu autorów i czy umiesz je zestawić ze sobą na odpowiednim poziomie uogólnienia — bez szczegółów, przykładów i dygresji.

Kryteria: 3 punkty za treść, 1 za poprawność

Według materiału CKE o notatce syntetyzującej maksymalna ocena wymaga łącznie czterech rzeczy:

Punkt za poprawność językową, ortograficzną i interpunkcyjną dostaje się przy maksymalnie dwóch błędach (łącznie); trzy błędy i więcej = 0. Dwie zasady dodatkowe: przekroczenie limitu wyrazów obniża ocenę treści o 1 punkt, a jeżeli treść zostanie oceniona na 0, poprawności w ogóle się nie ocenia.

Schemat, który mieści się w 60–90 wyrazach

Trzy ruchy — zwykle trzy do pięciu zdań:

1. Zagadnienie + stanowisko autora pierwszego tekstu. Od razu do rzeczy: „Obaj autorzy piszą o X. Zdaniem [autora 1]…".
2. Stanowisko autora drugiego tekstu. Z sygnałem relacji: „Podobnie / Inaczej niż on, [autor 2] uważa, że…".
3. Zestawienie. Jedno zdanie uogólniające: co łączy oba głosy, czym się różnią albo jak się uzupełniają.

Pisz własnymi słowami, na poziomie uogólnienia: zamiast wyliczać przykłady z tekstu, zastąp je jednym pojęciem nadrzędnym. To dokładnie ta umiejętność, którą materiał CKE opisuje jako istotę syntezy.

Cztery błędy, które kosztują punkty

• Za dużo szczegółów — przepisane przykłady, dane i dygresje psują poziom uogólnienia wymagany w kryterium treści.
• Brak zestawienia — dwie streszczone opinie bez zdania o relacji między nimi nie realizują „syntezy" z nazwy zadania.
• Własna opinia — notatka przedstawia stanowiska autorów; miejsce na Twoje zdanie jest w wypracowaniu, nie tutaj.
• Limit potraktowany „mniej więcej" — 59 albo 99 wyrazów to realnie −1 punkt od treści. Licz wyrazy przed przepisaniem na czysto.

Najczęstsze pytania (FAQ)

Notatka to 4 z 25 punktów arkusza 1. Największa pula czeka jednak w wypracowaniu — zobacz jak dokładnie liczy je egzaminator i jak wygląda część ustna.

Źródła: materiał dodatkowy CKE „Notatka syntetyzująca" oraz zasady oceniania — język polski, poziom podstawowy, maj 2025 (CKE).