Wizja końca świata w Apokalipsie św. Jana

Zadanie 3 z listy CKE · Pismo Święte, Biblia · aktualizacja 2026-10-01

Pełne brzmienie zadania
Wizja końca świata. Omów zagadnienie na podstawie znanych Ci fragmentów Apokalipsy św. Jana. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.

Teza, od której możesz zacząć

Apokalipsa przedstawia koniec świata jako katastrofę i sąd, ale jej ostatnim słowem jest nadzieja: po zagładzie zła przychodzi nowe niebo i nowa ziemia. Wizja końca jest w niej zarazem zapowiedzią ostatecznego zwycięstwa dobra.

Teza to stanowisko, nie streszczenie. Komisja ocenia, czy potrafisz je utrzymać przez całą wypowiedź i obronić przykładami - dlatego niżej każdy argument jest przypięty do konkretnego miejsca w lekturze.

Argumenty i sceny do przywołania

Argument 1
Baranek otwiera pieczęcie zwoju, a na ziemię wyruszają czterej jeźdźcy, niosący wojnę, głód i śmierć.
Koniec świata zaczyna się od plag, które dotykają całą ludzkość. Symbolika jeźdźców opisuje zło, które człowiek zna z historii - dlatego ten obraz tak często wraca w kulturze.
Argument 2
Upadek Babilonu, wielkiej nierządnicy, i ostateczna klęska Bestii.
Sąd jest wymierzony w zło i pychę władzy. Apokalipsa zapewnia, że żadne imperium oparte na przemocy nie trwa wiecznie.
Argument 3
Wizja Nowego Jeruzalem: nowe niebo i nowa ziemia, w których Bóg otrze z oczu wszelką łzę, a śmierci już nie będzie.
Koniec świata nie jest unicestwieniem, tylko przemianą. Ta nadzieja odróżnia biblijną apokalipsę od wizji katastrofy bez sensu.

Kontekst - wybierz jeden

Polecenie wymaga uwzględnienia jednego wybranego kontekstu, nie wszystkich. Lepiej rozwinąć jeden trafnie niż wymienić trzy powierzchownie. Czym są konteksty i które rodzaje uznaje CKE, wyjaśniamy w osobnym poradniku o kontekstach.

Rodzaj	Do czego się odwołać	Jak to powiązać
literacki	Czesław Miłosz, „Piosenka o końcu świata”	Koniec świata nadchodzi w zwykły dzień, bez znaków z Apokalipsy - poeta polemizuje z oczekiwaniem spektakularnej katastrofy.
plastyczny	Hans Memling, „Sąd Ostateczny” (Muzeum Narodowe w Gdańsku)	Obraz sądu, w którym dobro i zło zostają ostatecznie rozdzielone - wizualny odpowiednik finału Apokalipsy.
historyczny	katastrofizm międzywojenny i doświadczenie II wojny światowej	Pokazuje, że wizje końca świata wracają w czasach kryzysu jako sposób opisania zagrożenia cywilizacji.

O co może dopytać komisja

Po wypowiedzi członkowie zespołu zadają pytania. Nie są one podchwytliwe - sprawdzają, czy rozumiesz to, co przed chwilą powiedziałeś.

Dlaczego Apokalipsa jest księgą nadziei, a nie tylko zagłady?
Co symbolizują czterej jeźdźcy?
Czym różni się wizja końca świata u Miłosza od wizji biblijnej?

Gdzie najczęściej przepadają punkty

Opis wyłącznie katastrof bez finałowej wizji Nowego Jeruzalem.
Dosłowne odczytywanie symboli zamiast ich interpretacji.
Kontekst, który mówi o końcu świata ogólnie, bez odniesienia do wizji z Apokalipsy.

Punktacja części ustnej i to, za co dokładnie przyznaje się punkty, są opisane w poradniku o przebiegu matury ustnej, a jak z konspektu zbudować kilkuminutowy monolog, pokazuje schemat wypowiedzi. Pełną listę 76 zadań znajdziesz na stronie pytań jawnych.

Ten sam motyw w innych lekturach

Zagadnienie z tego zadania wraca w innych pozycjach z listy CKE. Każda z nich może posłużyć za kontekst literacki, a powtórka motywu przygotowuje do kilku losowań naraz.