Co skłania człowieka do poświęceń?
Zadanie 62 z listy CKE · Albert Camus, Dżuma · aktualizacja
Pełne brzmienie zadania
Co skłania człowieka do poświęceń? Omów zagadnienie na podstawie „Dżumy” Alberta Camusa. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Teza, od której możesz zacząć
W „Dżumie” do poświęcenia nie skłania ani wiara, ani nadzieja na nagrodę, tylko poczucie wspólnoty losu: skoro zaraza dotyczy wszystkich, ucieczka w prywatne szczęście staje się wstydem. Bohaterowie poświęcają się nie dlatego, że są bohaterami, ale dlatego, że nie umieją postąpić inaczej.
Teza to stanowisko, nie streszczenie. Komisja ocenia, czy potrafisz je utrzymać przez całą wypowiedź i obronić przykładami - dlatego niżej każdy argument jest przypięty do konkretnego miejsca w lekturze.
Argumenty i sceny do przywołania
Argument 1
Rieux od pierwszych przypadków leczy dzień i noc, choć wie, że serum jest niepewne, a żona umiera daleko od niego w sanatorium.
Dla lekarza poświęcenie jest zwykłym wykonywaniem zawodu. Rieux mówi wprost, że walka z dżumą to kwestia uczciwości, a nie heroizmu - i to jest najmocniejsza odpowiedź powieści.
Argument 2
Rambert, który miał już zorganizowaną ucieczkę z miasta do ukochanej w Paryżu, rezygnuje z niej i zostaje w formacjach sanitarnych.
Do poświęcenia skłania go wstyd przed byciem szczęśliwym samemu. Rambert pokazuje, że wybór dobra dokonuje się wbrew osobistym racjom, które same w sobie były słuszne.
Argument 3
Tarrou zakłada ochotnicze formacje sanitarne, a urzędnik Grand po pracy prowadzi dla nich statystyki zgonów.
Poświęcenie nie musi być spektakularne. Camus czyni bohaterem skromnego Granda właśnie dlatego, że jego wkład jest drobny, a mimo to codzienny i wytrwały.
Kontekst - wybierz jeden
Polecenie wymaga uwzględnienia jednego wybranego kontekstu, nie wszystkich. Lepiej rozwinąć jeden trafnie niż wymienić trzy powierzchownie. Czym są konteksty i które rodzaje uznaje CKE, wyjaśniamy w osobnym poradniku o kontekstach.
| Rodzaj | Do czego się odwołać | Jak to powiązać |
|---|---|---|
| filozoficzny | Albert Camus, „Mit Syzyfa” - bunt wobec absurdu | Tłumaczy, czemu bohaterowie walczą z zarazą, choć nie mogą jej ostatecznie pokonać: sam bunt nadaje sens działaniu. |
| historyczny | pandemia COVID-19 i praca personelu medycznego | Pokazuje, że postawa Rieux nie jest literacką fikcją - poświęcenie w epidemii to codzienna praca zwykłych ludzi. |
| literacki | Hanna Krall, „Zdążyć przed Panem Bogiem” | Marek Edelman, jak Rieux, mówi o swoich wyborach bez patosu i odrzuca etykietę bohatera, choć ryzykował życie. |
O co może dopytać komisja
Po wypowiedzi członkowie zespołu zadają pytania. Nie są one podchwytliwe - sprawdzają, czy rozumiesz to, co przed chwilą powiedziałeś.
- Dlaczego Rambert zmienia zdanie, skoro jego chęć ucieczki była zrozumiała?
- Czy Rieux uważa się za bohatera? Jak o sobie mówi?
- Czy poświęcenie bohaterów ma sens, skoro dżuma może wrócić?
Gdzie najczęściej przepadają punkty
- Mówienie o poświęceniu ogólnie, bez wskazania konkretnej postaci i jej motywacji.
- Przypisywanie bohaterom motywacji religijnej - Rieux i Tarrou działają bez wiary w Boga.
- Pominięcie Ramberta, którego zmiana decyzji najlepiej pokazuje, co skłania do poświęcenia.
Punktacja części ustnej i to, za co dokładnie przyznaje się punkty, są opisane w poradniku o przebiegu matury ustnej, a jak z konspektu zbudować kilkuminutowy monolog, pokazuje schemat wypowiedzi. Pełną listę 76 zadań znajdziesz na stronie pytań jawnych.
Ten sam motyw w innych lekturach
Zagadnienie z tego zadania wraca w innych pozycjach z listy CKE. Każda z nich może posłużyć za kontekst literacki, a powtórka motywu przygotowuje do kilku losowań naraz.