Pytania jawne - Mitologia
Jan Parandowski · 3 zadania w puli CKE · aktualizacja
Trzy zadania z „Mitologii” Parandowskiego - o poświęceniu w imię wyższych wartości, o winie i karze oraz o miłości silniejszej niż śmierć - wymagają przywołania konkretnych mitów, a nie ogólnej wiedzy o Grekach. Najlepiej sprawdzają się historie wyraziste i jednoznaczne: Prometeusz i ofiara Ifigenii, kary Tantala, Niobe i Syzyfa, zejście Orfeusza do Hadesu oraz poszukiwania Persefony przez Demeter. Warto też znać ich frazeologię - „syzyfowa praca”, „męki Tantala”, „puszka Pandory” - bo komisja chętnie o nią dopytuje.
Każde zadanie ma tę samą formułę: „Omów zagadnienie na podstawie „Mitologii” Jana Parandowskiego (cz. I Grecja). W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst”. Poniżej zagadnienia w brzmieniu i numeracji komunikatu dyrektora CKE, a przy każdym konspekt odpowiedzi: teza, sceny do przywołania, propozycje kontekstów i pytania, które może dopytać komisja.
Zadania z tej lektury
Zadanie 4
Poświęcenie się w imię wyższych wartości.Mitologia pokazuje poświęcenie jako czyn, który wywyższa człowieka ponad własny interes, ale zawsze ma wysoką cenę. Prometeusz poświęca się dla ludzi z własnej woli, a historia Ifigenii pokazuje drugą stronę: gdy ktoś poświęca innego człowieka, wyższa wartość staje się źródłem tragedii.
Zobacz konspekt odpowiedzi →Zadanie 5
Problematyka winy i kary.W mitach greckich najcięższą winą jest pycha - przekonanie człowieka, że może zrównać się z bogami albo ich oszukać. Kary bogów są surowe i często wieczne, bo mają strzec granicy między światem ludzi i bogów.
Zobacz konspekt odpowiedzi →Zadanie 6
Miłość silniejsza niż śmierć.Mity pokazują miłość, która odważa się zmierzyć ze śmiercią i potrafi zmusić do ustępstw nawet władcę podziemia. Nie pokonuje jej jednak całkowicie: Orfeusz traci Eurydykę po raz drugi, a Persefona wraca do matki tylko na część roku - miłość jest silna, ale nie wszechmocna.
Zobacz konspekt odpowiedzi →
Jak korzystać z tych konspektów
Konspekt nie jest wypowiedzią do wyrecytowania. Na egzaminie liczy się samodzielny wywód, a komisja słyszy różnicę między własnym myśleniem a nauczonym tekstem. Potraktuj tezę jako punkt wyjścia, wybierz jeden kontekst i dobierz do niego własne przykłady - przebieg egzaminu i zasady punktowania opisujemy w poradniku o maturze ustnej z polskiego.
Motywy, które łączą tę lekturę z innymi
Zagadnienia z tej lektury wracają w innych zadaniach z listy CKE. Strona motywu zbiera je w jednym miejscu - przydaje się do powtórki kilku zadań naraz i do wyboru kontekstu literackiego.